Lạm dụng thuốc – hiểm họa âm thầm cho gan

 Trong cuộc sống hiện đại, thuốc tây trở thành giải pháp quen thuộc để xử lý nhanh các vấn đề sức khỏe như đau đầu, cảm cúm, viêm nhiễm hay rối loạn tiêu hóa. Chỉ cần vài viên thuốc, triệu chứng có thể thuyên giảm rõ rệt. Tuy nhiên, việc lạm dụng thuốc tây, đặc biệt là tự ý dùng thuốc không theo chỉ định bác sĩ, đang trở thành nguyên nhân phổ biến gây tổn thương gan mà nhiều người chưa thực sự quan tâm đúng mức.

Gan là cơ quan giữ vai trò chuyển hóa và thải độc chính của cơ thể. Bất kỳ loại thuốc nào đi vào cơ thể cũng đều phải “qua cửa” gan để được xử lý. Vì vậy, khi dùng thuốc không hợp lý, gan chính là cơ quan chịu ảnh hưởng đầu tiên.

1. Gan phải làm việc như thế nào khi dùng thuốc tây?

Gan có nhiệm vụ phân giải thuốc thành các dạng có thể sử dụng hoặc đào thải ra ngoài. Ở liều lượng phù hợp, gan có thể xử lý tốt mà không gây hại. Tuy nhiên, khi dùng thuốc kéo dài, dùng nhiều loại cùng lúc hoặc dùng quá liều, gan buộc phải hoạt động quá tải.

Theo thời gian, các tế bào gan có thể bị tổn thương, viêm hoặc thoái hóa. Đáng lo ngại là tổn thương gan do thuốc thường diễn ra âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng.

2. Những loại thuốc dễ gây hại cho gan khi lạm dụng

Một số nhóm thuốc có nguy cơ cao gây tổn thương gan nếu sử dụng không đúng cách, bao gồm:

• Thuốc giảm đau, hạ sốt dùng thường xuyên

• Thuốc kháng sinh dùng kéo dài hoặc không đủ liều

• Thuốc điều trị bệnh mạn tính nhưng không theo dõi chức năng gan

• Các loại thuốc đông y, thuốc nam không rõ nguồn gốc

Việc kết hợp nhiều loại thuốc cùng lúc, đặc biệt là tự ý mua thuốc uống theo kinh nghiệm cá nhân, càng làm tăng gánh nặng cho gan.

Trong bối cảnh nhiều người chú trọng bồi bổ sức khỏe bằng các sản phẩm từ thiên nhiên như nước hồng sâm hàn quốc hộp 20 gói, điều quan trọng là cần hiểu rằng dù là sản phẩm hỗ trợ hay thuốc điều trị, gan vẫn phải tham gia chuyển hóa. Do đó, việc sử dụng hợp lý và có chọn lọc là rất cần thiết.

3. Dấu hiệu cảnh báo gan có thể đang bị tổn thương

Tổn thương gan do thuốc thường khó nhận biết sớm, nhưng cơ thể vẫn có thể phát ra một số tín hiệu cảnh báo như:

• Mệt mỏi kéo dài, uể oải không rõ nguyên nhân

• Chán ăn, đầy bụng, khó tiêu

• Vàng da, vàng mắt nhẹ

• Nước tiểu sẫm màu

• Nổi mụn, nóng trong người

Khi xuất hiện các dấu hiệu này, đặc biệt ở người đang dùng thuốc dài ngày, việc kiểm tra chức năng gan là rất cần thiết.

4. Vì sao nhiều người dễ lạm dụng thuốc tây?

Có nhiều nguyên nhân khiến tình trạng lạm dụng thuốc ngày càng phổ biến:

• Thói quen tự mua thuốc khi có triệu chứng nhẹ

• Tâm lý “uống cho chắc” hoặc uống phòng bệnh

• Thiếu kiến thức về tác dụng phụ của thuốc

• Áp lực công việc, cuộc sống khiến nhiều người muốn hồi phục nhanh

Ngoài ra, việc sử dụng thuốc như một giải pháp tức thời có thể khiến người dùng quên mất tầm quan trọng của chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và lối sống lành mạnh trong việc bảo vệ gan.

5. Làm gì để hạn chế nguy cơ tổn thương gan do thuốc?

Chỉ dùng thuốc khi thật sự cần thiết

Không nên tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc kháng sinh và thuốc giảm đau, khi chưa có chỉ định chuyên môn.

Tuân thủ liều lượng và thời gian sử dụng

Dùng đúng liều, đúng thời gian giúp gan có khả năng hồi phục và hạn chế tổn thương tích lũy.

Theo dõi chức năng gan định kỳ

Với người phải dùng thuốc dài ngày, việc kiểm tra men gan giúp phát hiện sớm bất thường.

Kết hợp lối sống lành mạnh

Ăn uống điều độ, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và vận động nhẹ nhàng giúp gan hoạt động hiệu quả hơn.

Nhiều người lựa chọn các sản phẩm bồi bổ truyền thống như sâm củ khô để tăng cường thể lực và sức đề kháng. Tuy nhiên, việc sử dụng các sản phẩm này cũng cần hợp lý, có nguồn gốc rõ ràng và không nên dùng song song với quá nhiều loại thuốc khác nếu không cần thiết.

6. Bảo vệ gan – xu hướng chăm sóc sức khỏe bền vững

Ngày càng nhiều cá nhân và doanh nghiệp quan tâm đến sức khỏe lâu dài, thể hiện qua việc lựa chọn những sản phẩm chăm sóc sức khỏe làm quà tặng, chẳng hạn như set quà tết doanh nghiệp mang ý nghĩa quan tâm và tri ân. Tuy nhiên, dù ở bất kỳ hình thức nào, bảo vệ gan vẫn cần bắt đầu từ thói quen sử dụng thuốc đúng cách.

Gan không “kêu đau” khi bị tổn thương, vì vậy phòng ngừa luôn quan trọng hơn điều trị. Hạn chế lạm dụng thuốc tây chính là cách đơn giản nhưng hiệu quả để giữ gan khỏe mạnh theo thời gian.

Kết luận

Thuốc tây mang lại nhiều lợi ích trong điều trị bệnh, nhưng lạm dụng thuốc có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng và lâu dài. Sử dụng thuốc đúng chỉ định, kết hợp lối sống khoa học và chủ động bảo vệ gan sẽ giúp cơ thể duy trì sức khỏe ổn định, tránh những rủi ro không đáng có. Quan tâm đến gan hôm nay chính là đầu tư cho chất lượng cuộc sống về sau.